Zdrowe oko wpatrzone w karty historii.

/

Okulistyka, jako dziedzina medyczna kojarzy nam się często z doborem soczewek kontaktowych i okularowych, oraz z zabiegami przy użyciu lasera, więc bardzo nowoczesnym wizerunkiem tej specjalizacji.

Jednak patrząc na karty historii medycyny, ta część nauk medycznych ma bardzo urozmaiconą i bogatą historię. Wertując stare rękopisy i dzieła, można spotkać się z opisami pierwszych operacji okulistycznych już w dawien dawna. W Kodeksie Hammurabiego znajduje się opis usunięcia ropnia worka łzowego, a w starożytności pierwsi medycy próbowali skorygować wady wzroku. W Grecji powstała myśl o soczewkach na podstawie obserwacji kulistych naczyń wypełnionych wodą, które powiększają przedmioty przed nimi, a w „Quo vadis” można przeczytać jak Neron korzystał ze szmaragdowej soczewki by oglądać walki w Koloseum.

Co do historii okulistyki w starożytnym Rzymie, najwybitniejszym chirurgiem był Antyllos. Antyllos potrafił zoperować zaćmę poprzez wepchnięcie jej w głąb gałki ocznej, co było na te czasy niebywałe. W Chinach wynaleziono pierwsze okulary, które szybko stały się znane w innych krajach, ale także w Indiach w owych czasach medycyna okulistyczna była ceniona i szeroko stosowana.

Opis okularów został przywieziony lub wynalezione w Europie na przełomie XII/XIVw. Nie wiadomo czy zostały przywiezione z Chin, choć niektóre źródła mówią, ze przywiózł je stamtąd sam Marco Polo w 1270 r., jednak nie zostało to udowodnione w stu procentach. W Europie najstarsze zachowane okulary datuje się na XV w., i jest to najbardziej prawdopodobny okres powstania pierwszych projektów okularów na naszym kontynencie.

Pierwszą operację w czasach nowożytnych wykonał Niemiec Georg Bartisch w 1583 r. W czasie operacji lekarz ten usunął gałkę oczną osobie chorującej na nowotwór. Jednakże w tym czasie okulistyka nie była odrębną nauką medyczną, tylko zaliczała się do chirurgii i medycyny ogólnej. Okulistyka doczekała się swojego wyodrębnienia dopiero pod koniec XVIII w., kiedy to rozpoczęły się pierwsze wykłady z tej dziedziny, zainicjowane przez Rafała Józefa Czerwiakowskiego. W 1823 r. powstał w Polsce pierwszy Instytut Oftalmiczny, założony przez Wiktora Feliksa Szokalskiego w Warszawie.

rozwój okulistyki na przestrzeni lat Był to pierwszy polski renomowany zakład okulistyczny, słynny ze swoich osiągnięć w kraju i zagranicą. W 1827 r. na Wyspach Brytyjskich powstał pierwsze okulary cylindryczne zaprojektowane przez Georga Biddella Aira. Natomiast już w 1784 r. Benjamin Franklin skonstruował pierwsze okulary dwuogniskowe, co przyczyniło się do rozwoju tej dziedziny w USA. W Polsce w latach 30 ubiegłego wieku rozpoczęła się produkcja soczewek okularowych w Katowicach, prowadzona w zakładzie który przed wojna nosił nazwę IWOKA, a po jej zakończeniu został zmieniony na OPTA. W XX wieku można już zaobserwować szybki rozwój tej dziedziny medycyny oraz technologii z nią związanych. Opracowano metody laserowej korekcji oczu, co znacznie poprawiło jakość życia wielu pacjentów.